--- title: "Mẹo cực hữu ích cho các câu có “không đúng”, “ngoại trừ”, “đầy đủ nhất”" description: "Trọn bộ mẹo làm bài thi trắc nghiệm chứng khoán: giải mã logic mệnh đề cho câu hỏi không đúng, ngoại trừ, đầy đủ nhất, đánh giá độc lập tổ hợp I-II-III-IV và tránh bẫy diễn đạt." url: https://pho-chung-khoan-ai.pages.dev/on-thi-chung-khoan/bai-viet/meo-cuc-huu-ich-cau-khong-dung-ngoai-tru-day-du-nhat markdown: https://pho-chung-khoan-ai.pages.dev/on-thi-chung-khoan/bai-viet/meo-cuc-huu-ich-cau-khong-dung-ngoai-tru-day-du-nhat.md published: 2026-10-20 updated: 2026-10-23 site: Phố Chứng Khoán AI language: vi-VN --- # Mẹo cực hữu ích cho các câu có “không đúng”, “ngoại trừ”, “đầy đủ nhất” > Nhiều câu mất điểm không phải vì quên luật mà vì chọn đúng kiến thức nhưng sai yêu cầu của đề. Làm chủ logic mệnh đề và phản xạ đọc câu dẫn chính là chìa khóa giúp bạn giữ trọn từng điểm số quý giá trong phòng thi máy tính. **Trả lời nhanh:** Khi áp dụng mẹo làm bài thi trắc nghiệm chứng khoán, trước khi xét nội dung chuyên môn, bạn bắt buộc phải xác định câu dẫn yêu cầu chọn mệnh đề đúng (True) hay sai (False); với câu hỏi tổ hợp, hãy đánh giá độc lập từng ý I, II, III, IV rồi mới dò phương án ghép; đồng thời nhớ kỹ nguyên tắc “đầy đủ nhất” không đồng nghĩa với “dài nhất”. Đây là kỹ thuật làm bài do đội ngũ Phố Chứng Khoán AI biên soạn dựa trên khoa học khảo thí, không phải quy định hành chính của kỳ thi. > **Cách đọc bài này** > > Đoạn có dòng “Nguồn đối chiếu” nêu căn cứ cho các mệnh đề pháp lý hoặc nghiên cứu khảo thí. Ví dụ giả định được ghi rõ là ví dụ mô phỏng. Phần mẹo học là nội dung do chúng tôi biên soạn, không phải quy định. ## Bước đầu tiên: xác định đề đang yêu cầu chọn gì Trong các kỳ thi trắc nghiệm trên máy tính tại Trung tâm Nghiên cứu khoa học và Đào tạo chứng khoán (SRTC) cũng như kỳ thi sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) [Source](https://www.srtc.org.vn/p/mot-so-quy-dinh-danh-cho-hoc-vien-tham-gia-thi-cap-chung-chi-chuyen-mon-ve-chung-khoan-tai-trung-tam-nghien-cuu-khoa-hoc-va-dao-tao-chung-khoan), người ra đề rất thường xuyên sử dụng cấu trúc câu hỏi đảo chiều (Negative Stem). Với câu chọn phát biểu **không đúng**, mục tiêu của bạn là đi tìm **mệnh đề sai**. Với câu có cụm từ **ngoại trừ**, mục tiêu thường là tìm phương án **nằm ngoài tập hợp/nhóm** mà câu dẫn đang mô tả. Tuyệt đối không xử lý hai dạng câu hỏi này bằng phản xạ quán tính là "thấy mệnh đề nào quen mắt, đúng luật ở phương án A là khoanh ngay". ![Bảng chân trị logic giải mã câu hỏi không đúng và ngoại trừ trong trắc nghiệm chứng khoán](https://pho-chung-khoan-ai.pages.dev/images/on-thi-chung-khoan/bang-chan-tri-logic-cau-hoi-khong-dung-ngoai-tru.svg) Nếu câu dẫn có nhiều tầng phủ định, hãy viết lại trong đầu (hoặc ghi nhanh ra góc tờ giấy nháp) thành một câu hỏi đơn giản: **mình cần chọn điều đúng hay điều sai?** Chỉ bắt đầu đọc và đánh giá nội dung của 04 phương án $\text{A, B, C, D}$ sau khi bạn đã trả lời dứt khoát được câu hỏi định hướng này. ### Giải mã bằng Đại số Logic (Boolean Algebra) và Lý thuyết Tải nhận thức (Cognitive Load Theory) Tại sao những thí sinh nắm rất chắc Luật Chứng khoán 2019 vẫn thường xuyên chọn nhầm phương án A (một phát biểu hoàn toàn đúng luật) khi làm câu hỏi có chữ *"không đúng"* hoặc *"ngoại trừ"*? Theo nghiên cứu kinh điển về đo lường khảo thí của **Haladyna, Downing & Rodriguez (2002)** (*"A Review of Multiple-Choice Item-Writing Guidelines for Classroom Assessment"*, công bố trên *Applied Measurement in Education*) kết hợp với **Lý thuyết Hai Hệ thống Tư duy (System 1 vs. System 2)** của giải Nobel Kinh tế **Daniel Kahneman (2011)**, bộ não con người khi đọc đề thi dưới áp lực thời gian ($72$ giây/câu ở nhóm môn $60$ phút tại SRTC) [Source](https://www.srtc.org.vn/p/mot-so-quy-dinh-danh-cho-hoc-vien-tham-gia-thi-cap-chung-chi-chuyen-mon-ve-chung-khoan-tai-trung-tam-nghien-cuu-khoa-hoc-va-dao-tao-chung-khoan) sẽ tự động kích hoạt **Hệ thống 1 (Tư duy nhanh, tự động)**. Do $75\%\text{–}80\%$ số câu hỏi trong đề thi thông thường yêu cầu tìm mệnh đề **Đúng**, não bộ hình thành một "quán tính nhận diện sự thật" (Truth-Seeking Heuristic). Khi gặp câu hỏi yêu cầu tìm mệnh đề **Không đúng**, ngay khi mắt bạn quét thấy phương án $\text{A}$ là một câu rất quen thuộc trong giáo trình (ví dụ: *"Cổ phiếu phổ thông không thể chuyển đổi thành cổ phiếu ưu đãi"*), Hệ thống 1 lập tức phát tín hiệu "Đúng rồi, chọn A thôi!" trước khi **Hệ thống 2 (Tư duy phân tích có ý thức)** kịp nhắc rằng đề bài đang hỏi câu **Không đúng**! Để khóa chặt sai lầm của Hệ thống 1, anh em hãy áp dụng **Quy tắc Biến đổi Logic Mệnh đề** dưới đây: Gọi $\mathcal{S}$ là tập hợp các quy định đúng của pháp luật chứng khoán và $P(x)$ là mệnh đề ở phương án $x \in \{\text{A, B, C, D}\}$: 1. **Với câu hỏi khẳng định chuẩn (*"Phát biểu nào ĐÚNG?"*):** Bạn tìm phương án $x^*$ sao cho giá trị chân lý $\mathcal{V}\left(P(x^*)\right) = 1 \text{ (True)}$. 2. **Với câu hỏi phủ định đơn (*"Phát biểu nào KHÔNG ĐÚNG / SAI?"*):** Bạn đang tìm phần tử làm cho phép phủ định $\neg P(x)$ nhận giá trị đúng: $\mathcal{V}\left(\neg P(x^*)\right) = 1 \iff \mathcal{V}\left(P(x^*)\right) = 0 \text{ (False)}$ **Mẹo thực chiến trên giấy nháp:** Đừng tìm câu sai ngay! Hãy ghi chữ **`[TÌM CÂU SAI]`** ra nháp, sau đó đọc lần lượt từng câu $\text{A, B, C, D}$ và ghi nhãn `[Đ]` (Đúng luật) hoặc `[S]` (Sai luật) bên cạnh. Khi bạn nhìn thấy 03 chữ `[Đ]` và 01 chữ `[S]`, phương án mang nhãn `[S]` chính là đáp án cần khoanh. 3. **Với câu hỏi loại trừ (*"Các đối tượng sau đây đều phải công bố thông tin định kỳ, NGOẠI TRỪ:"*):** Đây là bài toán tìm phần bù của tập hợp ($\mathcal{S}^c$). Ba phương án nhiễu sẽ thuộc tập hợp $\mathcal{S}$ ($x \in \mathcal{S}$), và đáp án đúng duy nhất là phần tử không thuộc tập hợp đó: $x^* \in \mathcal{S}^c \iff x^* \notin \mathcal{S}$ 4. **Với câu hỏi phủ định kép (*"Trường hợp nào sau đây KHÔNG bị cấm..."* hoặc *"Phát biểu nào KHÔNG phải là KHÔNG đúng..."*):** Theo định luật khử phủ định kép trong logic học ($\neg(\neg P) \equiv P$), hai từ phủ định sẽ triệt tiêu nhau. Hãy gạch bỏ cả hai từ phủ định ngay lập tức để đưa câu dẫn về dạng khẳng định đơn giản nhất: *"Trường hợp nào sau đây ĐƯỢC PHÉP..."* trước khi xét phương án. ## Đánh giá từng phương án trước khi ghép tổ hợp Trong các đề thi chuyên môn của SRTC cũng như đề thi sát hạch chứng chỉ hành nghề chứng khoán (đặc biệt là ở môn *Pháp luật chứng khoán*, *Phân tích đầu tư* và *Quản lý quỹ*), dạng câu hỏi khó nhất không phải là dạng chọn 1 trong 4 câu đơn lẻ, mà là **Dạng câu hỏi Tổ hợp đa mệnh đề (Multiple-True-False / Roman Numeral Items)**. Ở dạng này, đề bài đưa ra 04 mệnh đề đánh số La Mã $\text{I, II, III, IV}$ (hoặc $\text{1, 2, 3, 4}$), sau đó các phương án $\text{A, B, C, D}$ là các tổ hợp ghép như: *A. Chỉ I và II*; *B. Chỉ I, II và III*; *C. Chỉ II, III và IV*; *D. Cả I, II, III và IV*. Khi gặp các ý $\text{I, II, III, IV}$, nguyên tắc bất di bất dịch là **hãy đánh dấu Đúng (`T`) hoặc Sai (`F`) cho từng ý một cách hoàn toàn độc lập rồi mới nhìn xuống dò phương án tổ hợp**. Đừng bao giờ nhìn tổ hợp có nhiều ý nhất (như *"Cả I, II, III và IV"*) và mặc định đó là đáp án đầy đủ nhất. Ví dụ áp dụng trực tiếp kỹ thuật này với các mốc thời hạn pháp lý đã được phân tích chi tiết ở bài [Tips phân biệt các nhóm thời hạn công bố thông tin](https://pho-chung-khoan-ai.pages.dev/on-thi-chung-khoan/bai-viet/tips-phan-biet-cac-nhom-thoi-han-cong-bo-thong-tin.md). ![Thuật toán 3 bước giải câu hỏi tổ hợp La Mã I II III IV trong thi trắc nghiệm chứng khoán](https://pho-chung-khoan-ai.pages.dev/images/on-thi-chung-khoan/thuat-toan-khu-to-hop-la-ma-i-ii-iii-iv.svg) Một phương án chỉ đúng một nửa vẫn không phải là đáp án đúng hoàn toàn. Hãy chú ý tối đa đến các từ nối logic như **và**, **hoặc**, **đồng thời**; bên cạnh đó phải đọc kỹ 04 thành phần: **đối tượng áp dụng, điều kiện kích hoạt, trường hợp ngoại lệ và thời điểm bắt đầu tính**. ### Toán học hóa phép Hội ($\land$ - VÀ) và phép Tuyển ($\lor$ - HOẶC) trong một mệnh đề phức Tại sao câu nói *"Một phương án chỉ đúng một nửa vẫn không phải đáp án đúng hoàn toàn"* lại quan trọng đến vậy khi làm bài thi chứng khoán? Bởi vì hầu hết các phương án nhiễu (Distractors) tinh vi trong đề thi SRTC và UBCKNN đều được thiết kế dưới dạng một **mệnh đề ghép (Compound Proposition)** gồm Vế đầu ($P$) hoàn toàn đúng trích từ luật, nối với Vế sau ($Q$) đã bị tráo đổi một chi tiết nhỏ! Theo đại số Boole, khi một phương án phát biểu nối hai mệnh đề thành phần bằng từ **"và"**, **"đồng thời"** hoặc dấu phẩy liệt kê điều kiện bắt buộc (Phép Hội — Conjunction: $P \land Q$), phương án đó chỉ Đúng khi và chỉ khi **cả hai vế cùng Đúng**: $\mathcal{V}(P \land Q) = \mathcal{V}(P) \times \mathcal{V}(Q) = \begin{cases} 1 \text{ (Đúng)}, & \text{khi } \mathcal{V}(P) = 1 \text{ và } \mathcal{V}(Q) = 1 \\ 0 \text{ (Sai)}, & \text{nếu } \mathcal{V}(P) = 0 \text{ hoặc } \mathcal{V}(Q) = 0 \end{cases}$ Hãy xem một ví dụ mô phỏng cách người ra đề gài bẫy "Đúng một nửa" ($1 \times 0 = 0$): - **Mệnh đề giả định trong đề luyện:** *"Người nội bộ của công ty đại chúng phải công bố thông tin dự kiến giao dịch tối thiểu 03 ngày làm việc trước ngày dự kiến thực hiện ($\text{Vế } P$), và thời hạn thực hiện giao dịch không quá 30 ngày làm việc kể từ ngày đăng ký ($\text{Vế } Q$)."* - **Giải phẫu độc lập:** - Xét Vế $P$: *"Tối thiểu 03 ngày làm việc trước ngày dự kiến thực hiện"* $\rightarrow$ Hoàn toàn khớp khoản 1 Điều 33 Thông tư 96/2020/TT-BTC $\Rightarrow \mathcal{V}(P) = 1$. - Xét Vế $Q$: *"Không quá 30 ngày làm việc kể từ ngày đăng ký"* $\rightarrow$ Sai! Quy định đúng chỉ là **30 ngày** (ngày theo lịch), không có chữ "làm việc" $\Rightarrow \mathcal{V}(Q) = 0$. - **Kết luận cả mệnh đề:** $\mathcal{V}(P \land Q) = 1 \times 0 = 0 \text{ (SAI)}$. Nếu bạn đọc lướt chỉ thấy số "03 ngày làm việc" và số "30" ở đầu câu rồi vội vàng đánh dấu Đúng cho mệnh đề này, bạn sẽ chọn sai tổ hợp ngay lập tức! ### Sức mạnh của Phương pháp Khử Tổ hợp (Combinatorial Pruning) tăng gấp đôi xác suất đúng Giả sử bạn gặp một câu hỏi tổ hợp gồm 04 mệnh đề $\text{I, II, III, IV}$ rất dài với 04 phương án lựa chọn: - **Phương án A:** Chỉ $\text{I}$ và $\text{II}$ đúng. - **Phương án B:** Chỉ $\text{I, III}$ và $\text{IV}$ đúng. - **Phương án C:** Chỉ $\text{II}$ và $\text{III}$ đúng. - **Phương án D:** Cả $\text{I, II, III}$ và $\text{IV}$ đều đúng. Nếu bạn đọc cả 4 mệnh đề một lúc rồi đoán mò giữa 4 đáp án $\text{A, B, C, D}$, xác suất chọn đúng ngẫu nhiên của bạn chỉ là: $\mathbb{P}_{\text{Đoán mù}} = \frac{1}{4} = 25\%$ Nhưng nếu bạn áp dụng quy trình **Đánh giá độc lập từng ý trước khi ghép tổ hợp**: 1. Bạn đọc **Mệnh đề $\text{II}$** và phát hiện ra ngay một lỗi sai rõ ràng (ví dụ: tráo chữ *"hoặc"* thành chữ *"và"* trong ngưỡng giao dịch 50 triệu/ngày hoặc 200 triệu/tháng). Bạn kết luận chắc chắn $100\%$: **$\text{II} = \text{SAI}$**. 2. Bạn nhìn xuống 4 phương án $\text{A, B, C, D}$: - Phương án A có chứa $\text{II}$ $\rightarrow$ **LOẠI A**. - Phương án C có chứa $\text{II}$ $\rightarrow$ **LOẠI C**. - Phương án D có chứa $\text{II}$ $\rightarrow$ **LOẠI D**. 3. Chỉ còn duy nhất **Phương án B (Chỉ $\text{I, III}$ và $\text{IV}$ đúng)** không chứa mệnh đề $\text{II}$! Bạn khoanh ngay đáp án **B** với xác suất chính xác $\mathbb{P} = 100\%$ chỉ trong vòng $25$ giây mà thậm chí không cần tốn thời gian đọc và tính toán mệnh đề $\text{III}$ hay $\text{IV}$! ## “Đầy đủ nhất” không có nghĩa là “dài nhất” Một trong những "truyền thuyết đô thị" nguy hiểm nhất được truyền tai nhau giữa các thí sinh lười học bài là: *"Cứ gặp câu nào không biết hoặc câu nào hỏi đầy đủ nhất thì chọn đáp án dài nhất hoặc chọn Tất cả các ý trên"*. Trong kỳ thi trên máy tính của SRTC và UBCKNN hiện nay, đây là cái bẫy làm rớt điểm hàng loạt. **Đáp án dài có thể được người ra đề cố tình gắn thêm một điều kiện sai ở cuối câu.** Ngược lại, **đáp án ngắn có thể đúng về mặt câu chữ nhưng lại thiếu mất điều kiện cần hoặc điều kiện đủ mà câu hỏi yêu cầu**. Vì vậy, hãy so sánh từng thành phần của phương án với quy định gốc hoặc giả thiết đã cho trong đề bài, tuyệt đối không dùng "độ dài văn bản" (Word Count) để đo "độ đúng pháp lý". Phần đọc chính xác biên có dấu bằng ($\ge, \le$) và phân biệt mẫu số tỷ lệ sở hữu được minh họa chuyên sâu thêm trong bài [Đỡ loạn vốn và tỷ lệ: nhớ đúng số, bỏ đúng “rổ”](https://pho-chung-khoan-ai.pages.dev/on-thi-chung-khoan/bai-viet/do-loan-von-ty-le-nho-dung-so-dung-ro.md). ![Biểu đồ tập hợp Venn phân biệt đáp án đầy đủ nhất và bẫy đáp án dài nhất trong thi chứng khoán](https://pho-chung-khoan-ai.pages.dev/images/on-thi-chung-khoan/bieu-do-tap-hop-venn-dap-an-day-du-nhat-vs-dai-nhat.svg) ### Phân tích cấu trúc "Bẫy Đuôi Độc" (Poisoned Tail Distractor) và Bẫy Dấu Bằng Toán Học Dưới góc độ lý thuyết tập hợp (Set Theory), giả sử quy định pháp luật $\mathcal{R}$ bao gồm đúng 03 phần tử chuẩn: $\mathcal{R} = \{r_1, r_2, r_3\}$. Khi câu hỏi yêu cầu chọn phương án **"đầy đủ và chính xác nhất"**, người thiết kế đề thi thường tạo ra 04 lựa chọn như sau: - **Phương án A (Tập con thiếu — $\mathcal{A} = \{r_1, r_2\} \subsetneq \mathcal{R}$):** Đúng cả 2 ý nhưng thiếu mất $r_3$. - **Phương án B (Tập con thiếu — $\mathcal{B} = \{r_2, r_3\} \subsetneq \mathcal{R}$):** Đúng cả 2 ý nhưng thiếu mất $r_1$. - **Phương án C (Tập khớp hoàn hảo — $\mathcal{C} = \{r_1, r_2, r_3\} = \mathcal{R}$):** Đúng và đủ $100\%$. - **Phương án D (Bẫy "Đài nhất / Đuôi độc" — $\mathcal{D} = \{r_1, r_2, r_3, e_{\text{sai}}\}$):** Có số lượng chữ nhiều nhất vì liệt kê đủ cả $r_1, r_2, r_3$ nhưng ở 5 chữ cuối cùng lại cài thêm một phần tử sai $e_{\text{sai}} \notin \mathcal{R}$! Bên cạnh "bẫy đuôi độc", một kỹ thuật gài bẫy cực kỳ phổ biến khác trong các câu hỏi về tỷ lệ sở hữu, điều kiện chào bán, vốn điều lệ tối thiểu hoặc thời hạn báo cáo là **tráo đổi toán tử bất đẳng thức (Inequality Operators)** — tức là làm mất hoặc thêm dấu bằng ($=$): | Cụm từ diễn đạt trong văn bản Luật / Thông tư | Ký hiệu toán học chuẩn | Tập hợp giá trị tại điểm biên $x_0$ | Các cụm từ bẫy (Distractors) làm sai lệch điểm biên $x_0$ | | --- | --- | --- | --- | | **"Từ $x_0$ trở lên"** / **"Tối thiểu là $x_0$"** / **"Ít nhất $x_0$""** | $x \ge x_0$ | **CÓ** bao gồm điểm biên $x = x_0$ ($x \in [x_0, +\infty)$). | *"Trên $x_0$"*, *"Lớn hơn $x_0$"*, *"Nhiều hơn $x_0$"* ($x > x_0$ — làm mất điểm biên $x_0$!). | | **"Không quá $x_0$""** / **"Tối đa là $x_0$""** / **"Từ $x_0$ trở xuống"** | $x \le x_0$ | **CÓ** bao gồm điểm biên $x = x_0$ ($x \in (-\infty, x_0]$). | *"Dưới $x_0$"*, *"Nhỏ hơn $x_0$"*, *"Ít hơn $x_0$"* ($x x_0$ | **KHÔNG** bao gồm điểm biên $x = x_0$ ($x \in (x_0, +\infty)$). | *"Từ $x_0$ trở lên"* ($x \ge x_0$ — tự ý cộng thêm điểm biên $x_0$!). | | **"Dưới $x_0$""** / **"Thấp hơn $x_0$""** | $x **Đề bài giả định:** Theo quy định thông thường về công bố thông tin giao dịch của người nội bộ công ty đại chúng, phát biểu nào sau đây là **KHÔNG ĐÚNG**? > > - **A.** Người nội bộ phải công bố thông tin dự kiến giao dịch tối thiểu 03 ngày làm việc trước ngày dự kiến thực hiện. > - **B.** Thời hạn thực hiện giao dịch không quá 30 ngày kể từ ngày đăng ký thực hiện giao dịch. > - **C.** Nghĩa vụ báo cáo trước giao dịch chỉ áp dụng khi giá trị giao dịch dự kiến trong ngày **trên 50 triệu đồng** và trong từng tháng **trên 200 triệu đồng** tính theo mệnh giá. > - **D.** Người nội bộ phải báo cáo kết quả giao dịch trong vòng 05 ngày làm việc kể từ ngày hoàn tất giao dịch (nếu giao dịch kết thúc trước hạn). **Quy trình bóc tách 3 bước của chuyên gia:** 1. **Bước 1 (Định hướng câu dẫn):** Đề hỏi phát biểu **KHÔNG ĐÚNG** $\rightarrow$ Mục tiêu là đi tìm mệnh đề **SAI ($\text{False}$)**. 2. **Bước 2 (Đánh giá từng phương án):** - Phương án A: *"Tối thiểu 03 ngày làm việc trước ngày dự kiến"* $\rightarrow$ Đúng (`[Đ]`). - Phương án B: *"Không quá 30 ngày kể từ ngày đăng ký"* (không có chữ làm việc) $\rightarrow$ Đúng (`[Đ]`). - Phương án D: *"Trong vòng 05 ngày làm việc kể từ ngày hoàn tất nếu xong trước hạn"* $\rightarrow$ Đúng (`[Đ]`). - Phương án C: Dính liền **02 lỗi sai toán học**: Thứ nhất, thay chữ **"từ ... trở lên"** ($\ge 50\text{ triệu}$) bằng chữ **"trên"** ($> 50\text{ triệu}$ — làm mất trường hợp đúng bằng 50 triệu đồng); thứ hai, thay từ nối **"hoặc"** ($\lor$) bằng từ nối **"và"** ($\land$) $\rightarrow$ Sai (`[S]`). 3. **Bước 3 (Khóa đáp án):** Khoanh phương án **C**. ### Tình huống mô phỏng số 2: Câu hỏi Tổ hợp La Mã ($\text{I, II, III, IV}$) > **Đề bài giả định:** Xét các phát biểu giả định sau về các loại chứng chỉ trong lĩnh vực chứng khoán tại Việt Nam: > > - $\text{(I)}$ Chứng chỉ chuyên môn về chứng khoán và chứng chỉ hành nghề chứng khoán là hai loại văn bản khác nhau. > - $\text{(II)}$ Khi thi sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán, thí sinh đạt $90\%$ phần Pháp luật và $55\%$ phần Chuyên môn thì được công nhận Đạt do trung bình cộng đạt $72,5\% \ge 60\%$. > - $\text{(III)}$ Chứng chỉ hành nghề chứng khoán bao gồm 03 loại: Môi giới chứng khoán, Phân tích tài chính và Quản lý quỹ. > - $\text{(IV)}$ Bài thi cuối khóa cấp chứng chỉ chuyên môn tại SRTC yêu cầu trả lời đúng từ $50\%$ số câu hỏi trở lên. > > **Hỏi:** Tổ hợp nào sau đây liệt kê **ĐÚNG** toàn bộ các phát biểu chính xác? > > - **A.** Chỉ $\text{I, II}$ và $\text{III}$. > - **B.** Chỉ $\text{I, III}$ và $\text{IV}$. > - **C.** Chỉ $\text{II, III}$ và $\text{IV}$. > - **D.** Cả $\text{I, II, III}$ và $\text{IV}$. **Quy trình bóc tách bằng Phương pháp Khử Tổ hợp:** 1. Đọc $\text{(II)}$: Lấy điểm phần Pháp luật ($90\%$) bù cho phần Chuyên môn ($55\% **Đề bài giả định:** Phương án nào sau đây nêu **ĐẦY ĐỦ NHẤT** các loại chứng chỉ hành nghề chứng khoán theo quy định tại khoản 1 Điều 97 Luật Chứng khoán 2019? > > - **A.** Chứng chỉ hành nghề môi giới chứng khoán và chứng chỉ hành nghề phân tích tài chính. > - **B.** Chứng chỉ hành nghề phân tích tài chính và chứng chỉ hành nghề quản lý quỹ. > - **C.** Chứng chỉ hành nghề môi giới chứng khoán, chứng chỉ hành nghề phân tích tài chính và chứng chỉ hành nghề quản lý quỹ. > - **D.** Chứng chỉ hành nghề môi giới chứng khoán, chứng chỉ hành nghề phân tích tài chính, chứng chỉ hành nghề quản lý quỹ và chứng chỉ hành nghề bảo lãnh phát hành chứng khoán. **Quy trình bóc tách:** - Phương án A và B: Đều đúng nhưng **thiếu** (chỉ nêu 2/3 loại chứng chỉ) $\rightarrow$ Loại A, B. - Phương án D: Dài nhất câu ($31$ từ), nhưng phần đuôi *"...và chứng chỉ hành nghề bảo lãnh phát hành chứng khoán"* là **bẫy đuôi độc** (Luật Chứng khoán 2019 không có loại chứng chỉ hành nghề thứ 4 này; nghiệp vụ bảo lãnh phát hành nằm trong phạm vi của chứng chỉ Phân tích tài chính và Quản lý quỹ) $\rightarrow$ Loại D. - Phương án C: Ngắn hơn D nhưng khớp $100\%$ với khoản 1 Điều 97 Luật Chứng khoán 2019 $\rightarrow$ Chọn **C**. ### Luyện kỹ năng gì ở phần ôn tập - Xác định đề yêu cầu chọn mệnh đề đúng hay sai trước khi đọc phương án. - Hiểu các cụm “không đúng”, “ngoại trừ” và đọc đúng biên có dấu bằng như “từ”, “không quá”. - Phân biệt đáp án có trong tài liệu nguồn, câu chưa xác minh và câu đang dùng để chấm trong kho. **Phạm vi:** Các câu ôn tập là ví dụ giả định để luyện cách đọc đề; nội dung không phải quy định pháp luật và không dùng để suy ra tình trạng pháp lý của bất kỳ tổ chức nào. **Lưu ý:** bài này là mẹo học do chúng tôi biên soạn, không dựa trên một điều khoản pháp luật cụ thể nên không có danh mục nguồn pháp lý. ## Ôn tập Áp dụng mẹo đọc đề vào các tình huống giả định dưới đây (không kiểm tra điều khoản pháp luật), rồi thử sức với đề thi thử $60$ phút của một môn bạn chọn. ![Quy trình phản xạ 4 bước xử lý câu hỏi trắc nghiệm chứng khoán và hệ thống đề thi thử](https://pho-chung-khoan-ai.pages.dev/images/on-thi-chung-khoan/checklist-4-buoc-doc-de-trac-nghiem-chung-khoan.svg) Phần ôn tập (15 câu) cần JavaScript trên trình duyệt; mở trang HTML để làm bài. ## Bài viết liên quan - [Ôn ít vòng hơn nhưng nhớ lâu hơn: làm một “sổ lỗi” cho riêng mình](https://pho-chung-khoan-ai.pages.dev/on-thi-chung-khoan/bai-viet/on-theo-so-loi-thay-vi-lam-lai-de.md) - [Đỡ loạn vốn và tỷ lệ: nhớ đúng số, bỏ đúng “rổ”](https://pho-chung-khoan-ai.pages.dev/on-thi-chung-khoan/bai-viet/do-loan-von-ty-le-nho-dung-so-dung-ro.md) - [Tips phân biệt các nhóm thời hạn công bố thông tin dễ nhầm](https://pho-chung-khoan-ai.pages.dev/on-thi-chung-khoan/bai-viet/tips-phan-biet-cac-nhom-thoi-han-cong-bo-thong-tin.md) ## Thi thử liên quan - [CCHN Môi giới (CC lớn)](https://pho-chung-khoan-ai.pages.dev/on-thi-chung-khoan/mon/cchn-moi-gioi-cc-lon.md) - [CK cơ bản (CC nhỏ)](https://pho-chung-khoan-ai.pages.dev/on-thi-chung-khoan/mon/ck-co-ban-cc-nho.md) - [Luật CK (CC lớn)](https://pho-chung-khoan-ai.pages.dev/on-thi-chung-khoan/mon/luat-ck-cc-lon.md) - [Luật CK (CC nhỏ)](https://pho-chung-khoan-ai.pages.dev/on-thi-chung-khoan/mon/luat-ck-cc-nho.md) - [Phân tích tài chính](https://pho-chung-khoan-ai.pages.dev/on-thi-chung-khoan/mon/phan-tich-tai-chinh.md) - [Phái sinh](https://pho-chung-khoan-ai.pages.dev/on-thi-chung-khoan/mon/phai-sinh.md) Nội dung và số liệu trên trang chỉ mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư cá nhân hóa. Dữ liệu có thể trễ so với thực tế trên sàn giao dịch. Nhà đầu tư tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình. Bài luyện chỉ phục vụ tự học, độc lập, không đại diện cho UBCKNN hay SRTC, không phải đề thi thật và không bảo đảm kết quả thi. ## Câu hỏi thường gặp ![Giải đáp 6 câu hỏi thường gặp về mẹo làm bài thi trắc nghiệm chứng khoán](https://pho-chung-khoan-ai.pages.dev/images/on-thi-chung-khoan/faq-meo-lam-bai-thi-trac-nghiem-chung-khoan.svg) ### Làm thế nào để khắc phục triệt để thói quen đọc câu hỏi "không đúng" nhưng lại khoanh nhầm vào phương án đúng? Nguyên nhân của lỗi này là do não bộ bị dẫn dắt bởi phản xạ nhận diện kiến thức quen thuộc ngay ở phương án A hoặc B. Để khắc phục, hãy tạo thói quen **đọc 5 chữ cuối cùng của câu dẫn trước khi nhìn xuống các phương án**. Ngay khi thấy cụm từ *"không đúng"*, *"sai"* hoặc *"không hợp lệ"*, hãy tự nhắc trong đầu: *"Ba câu dưới đây sẽ đúng luật, nhiệm vụ của mình là tìm 01 câu vi phạm luật"*. Khi xét từng phương án A, B, C, D, hãy nhẩm gắn nhãn `[Đúng]` hoặc `[Sai]` cho hết cả 4 phương án rồi mới bấm chuột chọn phương án mang nhãn `[Sai]`. ### Câu hỏi có cụm từ "ngoại trừ" trong đề thi chứng khoán cần được hiểu và xử lý như thế nào? Về mặt logic tập hợp, câu dẫn có chữ **"ngoại trừ"** (ví dụ: *"Các trường hợp sau đây đều phải công bố thông tin bất thường trong 24 giờ, NGOẠI TRỪ:"*) yêu cầu bạn tìm phần tử **không thuộc tập hợp** mà câu dẫn vừa nêu. Cách xử lý chuẩn xác nhất là gom nhóm: tìm ra 03 phương án có cùng tính chất pháp lý/tài chính mà đề bài mô tả, phương án thứ 4 "lạc loài" (ví dụ: thuộc nhóm công bố thông tin trong 72 giờ hoặc nhóm công bố thông tin định kỳ) chính là đáp án đúng. ### Khi gặp câu hỏi tổ hợp gồm các mệnh đề I, II, III, IV rất dài thì làm sao để tiết kiệm thời gian nhất? Tuyệt đối không đọc các phương án ghép (như *"A. I và II; B. I, III và IV..."*) trước vì sẽ làm loạn trí nhớ ngắn hạn. Hãy che phần A, B, C, D lại, đọc từng mệnh đề $\text{I, II, III, IV}$ từ câu dễ kiểm chứng nhất. Ngay khi bạn khẳng định chắc chắn một mệnh đề là **Sai** (ví dụ: $\text{II} = \text{Sai}$), hãy nhìn xuống 4 phương án và gạch bỏ toàn bộ các phương án có chứa chữ $\text{II}$. Thông thường, chỉ cần xác định chắc chắn 1 hoặc 2 mệnh đề là bạn đã loại trừ được 2 đến 3 phương án nhiễu mà không cần mất thời gian tính toán các mệnh đề phức tạp còn lại. ### Tại sao mẹo "cứ chọn câu dài nhất khi đề hỏi đầy đủ nhất" lại rất dễ làm mất điểm trong kỳ thi chứng khoán? Bởi vì trong ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm chuẩn hóa, người ra đề thường thiết kế phương án nhiễu bằng kỹ thuật **"Đuôi độc" (Poisoned Tail)**: họ chép nguyên văn toàn bộ các ý đúng của phương án chuẩn, sau đó nối thêm vào cuối câu một điều kiện sai hoặc một đối tượng không tồn tại trong luật để làm cho phương án đó trở thành câu dài nhất. Một mệnh đề ghép bằng từ *"và"* chỉ cần có 1 ý sai ở cuối thì toàn bộ phương án đó trở thành **Sai**. Do đó, "đầy đủ nhất" phải là phương án **vừa không thiếu điều kiện bắt buộc, vừa không thừa điều kiện sai**. ### Nếu ở những phút cuối rà soát lại bài và phát hiện mình đọc nhầm đề, có nên sửa lại đáp án ban đầu không? **Chắc chắn nên sửa.** Nghiên cứu phân tích tổng hợp kinh điển của Benjamin, Cavell & Shallenberger (1984) trong khoa học khảo thí đã chứng minh rằng khi thí sinh phát hiện ra lý do hợp lý và sửa lại đáp án trắc nghiệm, có tới **$57,8\%$ trường hợp là sửa từ Sai sang Đúng**, trong khi chỉ có $20,2\%$ là sửa từ Đúng sang Sai. Đặc biệt, nếu bạn phát hiện mình đọc sót chữ *"không đúng"*, *"ngoại trừ"*, hoặc nhầm dấu biên *"từ"* ($\ge$) thành *"trên"* ($>$), việc sửa lại đáp án gần như chắc chắn giúp bạn cứu lại 1 điểm. ### Khi gặp các câu có lỗi hiển thị hoặc phương án tự tham chiếu trong tài liệu ôn tập cũ trên mạng thì nên xử lý thế nào? Nếu bạn làm các bộ đề trôi nổi và thấy hai phương án A, B giống hệt nhau, hoặc phương án C lại ghi *"Cả A và C đều đúng"*, đó là lỗi kỹ thuật khi biên tập hoặc đảo thứ tự câu hỏi của file tài liệu đó. Bạn không nên suy diễn đó là "mẹo của đề thi thật", mà hãy tra cứu lại nội dung kiến thức gốc để hiểu bản chất đúng/sai của từng mệnh đề và ghi chú vào [sổ lỗi cá nhân](https://pho-chung-khoan-ai.pages.dev/on-thi-chung-khoan/bai-viet/on-theo-so-loi-thay-vi-lam-lai-de.md). ## Nguồn tham khảo 1. [SRTC — Một số quy định dành cho học viên tham gia thi cấp chứng chỉ chuyên môn về chứng khoán](https://www.srtc.org.vn/p/mot-so-quy-dinh-danh-cho-hoc-vien-tham-gia-thi-cap-chung-chi-chuyen-mon-ve-chung-khoan-tai-trung-tam-nghien-cuu-khoa-hoc-va-dao-tao-chung-khoan) 2. Haladyna, T. M., Downing, S. M., & Rodriguez, M. C. (2002). *A Review of Multiple-Choice Item-Writing Guidelines for Classroom Assessment*. Applied Measurement in Education, 15(3), 309–333. 3. Benjamin, L. T., Cavell, T. A., & Shallenberger, W. R. (1984). *Staying with Initial Answers on Objective Tests: Is It a Myth?*. Journal of Educational Psychology, 76(2), 233–241. 4. Kahneman, D. (2011). *Thinking, Fast and Slow*. Farrar, Straus and Giroux. --- Bản web: https://pho-chung-khoan-ai.pages.dev/on-thi-chung-khoan/bai-viet/meo-cuc-huu-ich-cau-khong-dung-ngoai-tru-day-du-nhat Liên hệ: 0938 812 327 · [Group Facebook](https://www.facebook.com/groups/1739248649546461) · [Facebook Đạt B](https://www.facebook.com/justin.btd1111) > Nội dung và số liệu trên trang chỉ mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư cá nhân hóa. Dữ liệu có thể trễ so với thực tế trên sàn giao dịch. Nhà đầu tư tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình. Nội dung mang tính chia sẻ kiến thức, không phải khuyến nghị đầu tư cá nhân hóa.